"Ayetullah Talegani ölmeseydi İran-Irak savaşı çıkmazdı"

16
Şubat
2019
17:50

İran Devrimi'nin liderlerinden Ayetullah Mahmud Talegani'nin oğlu Mehdi Talegani: "Ayetullah Talegani yaşasaydı, ne ABD Büyükelçiliği işgal edilirdi ne de savaş (İran-Irak) başlardı. Bu olayların hepsi babamın ölümünden sonraki bir ay içerisinde gerçekleşti"
ANKARA (AA) - İran'da 1979'un sonlarında yaşamını yitiren ve ölümü hala ülkede tartışma konusu olan İran Devrimi'nin liderlerinden özgürlükçü fikirleriyle tanınan Ayetullah Mahmud Talegani'nin oğlu Mehdi Talegani, "Eğer Ayetullah Talegani yaşasaydı, ne ABD Büyükelçiliği işgal edilirdi ne de savaş (İran-Irak) başlardı. Bu olayların hepsi babamın ölümünden sonraki bir ay içerisinde gerçekleşti." dedi.

İran'dan yayın yapan "Entekhab" haber sitesine özel mülakat veren Ayetullah Talegani'nin oğlu Mehdi, eski İran Cumhurbaşkanı Ali Ekber Haşimi Rafsancani'nin ölümündeki şüphelerin Rafsancani ailesi tarafından dile getirildiği sırada, babasının ölümü üzerindeki şüphelerin giderilmediğine dikkati çekti.

Devrimden sonra ülkede yaşanan ve bölgeyi de etkisi altına alan gelişmelerin babasının ölümünden sonra gerçekleştiğini hatırlatan Mehdi, İran'da devrimin ilk aylarında yaşamını yitiren ve özgürlükçü yaklaşımıyla tanınan Ayetullah Talegani'nin o dönem hayatta olması halinde devrimden sonraki sürecin daha farklı olabileceğini öne sürdü. Mehdi Talegani, "Eğer Ayetullah Talegani yaşasaydı, ne ABD büyükelçiliği işgal edilirdi ne de savaş (İran-Irak) başlardı. Bu olayların hepsi babamın ölümünden sonraki bir ay içerisinde gerçekleşti." ifadelerini kullandı.

İki ülkeden 1 milyondan fazla kişinin hayatını kaybettiği 1980-1988'deki İran-Irak savaşının asıl sebebinin ABD Büyükelçiliği baskını olduğunu savunan Mehdi Talegani, babasının devrimden sonraki süreçte rejim muhaliflerine verdiği idam kararlarıyla tanınan, dönemin Devrim Mahkemesi Başkanı Sadık Halhali ile de idamlar hakkında sert tartışmalar yaşadığını dile getirdi.

Babasının o dönem ülkede söz sahibi kişilerce öldürüldüğüne ve cesedine otopsi yapılmasına izin verilmediğine işaret eden Mehdi Talegani, "Bazılarının Ayetullah Talegani'nin ölümünden sonra 'Elhamdülillah bu da gitti.' dediklerini duydum." şeklinde konuştu.

Devrim sonrası sol, liberal ve İslamcı siyasi gruplar arasında denge unsuru olan Ayetullah Talegani, ülkeyi tek kişinin yönetmesinden ziyade şura temelli ve tüm siyasi grupların söz sahibi olduğu yönetim şeklini istiyordu. Talegani'nin bu isteği, Devrim Lideri Ayetullah Ruhullah Humeyni ile fikir ayrılığına düşmesine sebep oldu. Daha sonraki süreçte, çocuklarının Devrim Komitesi tarafından gözaltına alınmasına itiraz eden Talegani, Tahran'ı terk etti. Bunun ardından Humeyni, kendisini tekrar yanında görmek istediği için oğlu Ahmet Humeyni'yi ikna etmesi için Talegani'ye gönderdi.

Talegani, İran'da devrimden sonra rejimin geleceğinin oylandığı 1 Nisan 1979'daki referandumda İslam Cumhuriyeti'nin kabul edilmesiyle gündeme gelen ve şu anda rejimin temelini oluşturan "Velayeti Fakih" düşüncesine karşı hutbelerinde sert eleştiriler yöneltiyordu.

9 Eylül 1979'da öldürülen Talegani, son cuma hutbesinde de Velayeti Fakih sistemini eleştirmişti.

Anadolu Ajansı tarafından geçilen 'Anadolu Ajansı Haberler' bölümünde yer alan haberler, Belge.com.tr editörlerinin hiçbir editoryal müdahalesi olmadan otomatik olarak ajans kanalından geldiği şekliyle yer almaktadır. Bu alanda yer alan haberlerin hepsinin hukuki muhatabı haberi geçen ajanstır.